Blijf op de hoogte:

Contact: 033-7410041

Blogs

Is de architect een olifant of een mammoet, vijf visies?

Casper van Hoorn
0

De stelling “Is de architect een olifant of een mammoet”, was het thema van de presentatie van Rini van Sollingen op het LAC (Landelijk Architectuur Congres, 17 en 18 november in ’s Hertogenbosch). Dit is tekenend voor het gehele congres, welk als thema ‘Alles Anders?’ had. De rol van de architect en of deze er over een aantal jaar nog is stond centraal op dit tweedaags congres. Dit is zeker een relevant thema doordat de positie van architect steeds meer in het gedrang komt door de opkomst van agile, kort-cyclisch ontwikkelen en het werken in scrumteams. lac1.pngDe conclusie van Rini van Sollingen was dat de architect gedoemd is uit te sterven en dus een mammoet is. De architect is alleen, waar de wereld om teams draaien. Het team zou centraal moeten staan, teams winnen altijd. 

Maar is de architect, mijn nieuw gevonden roeping, echt met uitsterven bedreigd? Een paar maanden verder kan mijn conclusie niet anders zijn dan dat het niet zo slecht met de architectuur gesteld is. Wel is het zo dat er nog veel onbenut potentieel is. De praktijk leert dat er nog veel kansen zijn om het beter te doen.

 

Communicatie

Door het bedrijven van architectuur hebben organisaties veel kennis. Er is vaak al heel veel in kaart gebracht. Een van de valkuilen is echter, het gebruiken van de modellen. Het modelleren wordt heel snel een doel op zich, zonder dat daar per se een stap na hoeft te komen. Het gevolg is dat je als architect bovenop een berg kennis zit en niet begrijpt waarom daar niet meer gebruik van wordt gemaakt. De beschikbare inzichten zijn echter nuttig voor de hogere sturingslagen van organisaties. Als architect moet je durven het management te overtuigen om te gaan sturen op basis van de informatie uit modellen. Zoals Albert van Veen, CIO van Schiphol, op het LAC zei: “Jullie hebben de kennis, durf daarmee je bedrijf echt te leiden, durf het richting te geven.”. De kunst is om inzichten in begrijpelijke taal naar het management te communiceren. Daarbij is het vooral belangrijk niet vanuit de architectuur te denken, maar te denken vanuit de behoefte van management of andere stakeholders. Denk dan ook na over de vorm waarin je communiceert, dat hoeft niet altijd met ArchiMate maar zou ook goed kunnen met een infographic.

 

Mandaat

Waar architecten nu vaak onderdeel van de IT-afdeling zijn, zou het waardevoller zijn om de architect hoger in de organisatiestructuur te positioneren. In veel organisaties is architectuur echt nog een ICT-feestje. Om echt te kunnen leiden en sturen met informatie uit de architectuur is het nodig om architecten hoger in de organisatie te zetten. Zo heeft een grote Nederlandse bank het architectuurboard direct onder het MT geplaatst. Door dichter bij het MT van de organisatie te zitten en input/advies te leveren aan het beslisproces kan de architect effectiever zijn. Vanuit de architect-positie kan je strategie heel goed vertalen van het MT naar de operatie. Enterprise architectuur is juist een van de vakgebieden waarmee je de grip op de organisatie kan behouden en mee kan sturen.

 

Teams

Ben ik het hiermee volledig oneens met Rini van Sollingen? Nee, want hij raakt wel een belangrijk punt. Het gaat uiteindelijk om de ontwikkeling, en die ontwikkeling gebeurt in teams. Zolang de architect in de “Ivoren Toren” zit, zonder verder te communiceren met de rest van het bedrijf, is er weinig invloed. Dan is er veel inzicht in hoe bijvoorbeeld een nieuwe applicatie het best ingepast kan worden in een nieuw landschap, maar dat wordt door niemand gebruikt. Het is daarom belangrijk dat architecten de ruimte krijgen om actief deel te nemen in projecten en bijvoorbeeld in agile ontwikkelteams. Agile teams zijn multidisciplinaire teams. Een architect kan met zijn kennis van het applicatie landschap bijdragen aan het team.

 

Feedback

lac2.pngDat brengt mij bij een volgend punt. Zonder communicatie met de mensen die je als actor en rol modelleert en met de beheerder van de applicatie en zijn functies die je modelleert, schiet het ook niet op. Het is belangrijk om bij het maken van architectuurmodellen continu feedback te vragen op de manier waarop je iets modelleert. Zo laat je die actoren en rollen het architectuurproces beïnvloeden en betrek je erbij. Doe dit niet vanuit het doel om een model te maken en daar input voor te vragen. Maar bekijk wat het probleem is van de stakeholder. Welke projecten spelen er binnen zijn afdeling? Kunnen we daar een architectuur plaat voor maken?

Het betrekken van stakeholders creëert vervolgens meer goodwill om te kunnen vertellen wat er op architectuurgebied het best past bij het bedrijf, op het moment dat er iets gewijzigd moet worden. Zonder het vragen van feedback wordt je model een model waar iedereen wel van weet dat het ergens ligt, maar waarvan niemand weet wat ze er nou precies mee aan moeten. Het gaat niet om het modelleren van de bedrijfskennis die in je eigen hoofd zit, maar over het weergeven van een werkelijkheid. De enige manier om achter die werkelijkheid te komen is door die op te vragen en heel vaak weer terug te gaan om te checken of je het goed weergeeft.

 

De olifant

Daarom ben ik van mening dat de architect een olifant. Het is echter wel een olifant die moet doorgroeien naar een iets andere rol. In de eerste plaats kan het helpen om de architect onder het MT te plaatsen, zodat de rijke bron aan kennis die de architectuurrepository is beter gebruikt kan worden. In de tweede plaats is samenwerking een inherent onderdeel van architectuur en moet er dus ook samengewerkt worden met en een bijdrage geleverd worden aan multidisciplinaire agile teams. Onderstaande SAFe flyer geeft hier handvatten voor.

SAFe_Flyer.png

 

 

SAFe, Enterprise Architect, Architect